چو مستعد شود قابل از مزاج به طبع * ز واهب صور آيد صورت « 1 » باران چو فعل او [ و ] قبول تو اين چنين باشد * بدين طريق كه واقف شود به استيقان القسم الثالث فى الرياضيات چو زين گذشت مرا با رياضى است سؤال * ز علم هيأت افلاك و نسبت الحان مسلم است كه افلاك علويان زبراند * به حكم سير ز مريخ تا بر كيوان چو سفليان را بس اختلاف منظر نيست * نه نيز كشف كند آفتاب را به قران چرا نهادى افلاكشان فرود از شمس ؟ * چو نيست برهان قائم بر اين سبب به « 2 » عيان و گر به عرض حوالت كنى محال بود * چو هست كوكب بىهيچ عرض در احيان و گر تو گويى اولاتر اين بود از طبع * قياس كى بود اولاترين و طبع كيان چو آفتاب ندانى كه زير مريخ است * چگونه دانى ازو بعدهاى علويان ؟ چو بعد علوى از شمس و بعد نايب ازو * از اين بر آن برسى چون زبانه بر دگان چگونه دانى مقدار قطر دور فلك * به ميل و فرسخ و باع و اصابع و ذرعان ؟ چرا كه نصف وتر را چو كلّ باشد صوت * به حدّت و غلظ اندر چو گيردش بنيان ؟ چه طبع دارد هر پرده‌اى ز صوت بگوى * كه ميل مردم زى هر يكى است ديگر سان ميان هشت و سه چو نسبت صناعى نيست * چرا لذيذ بوند اين دو صوت مؤتلفان ؟

--> ( 1 ) . در اصل : و صور . ( 2 ) . اصل : بر اين نيست .